Συχνά μας ρωτούν αν η κρυονική συμβιβάζεται με τη θρησκεία.
Η ερώτηση φαίνεται απλή, όμως η λέξη «θρησκεία» καλύπτει πολύ περισσότερα ζητήματα απ’ όσα υποδηλώνει.
Ένας καθολικός, ένας σουνίτης μουσουλμάνος, ένας μεταρρυθμιστής Εβραίος, ένας Ινδουιστής και ένας Βουδιστής μπορούν να διαφωνούν για την ψυχή, την ανάσταση, τη μετενσάρκωση, την ταφή, την ακεραιότητα του σώματος και το νόημα του θανάτου. Δύο άνθρωποι μέσα στην ίδια παράδοση μπορούν να καταλήξουν σε διαφορετικά συμπεράσματα.
Δεν υπάρχει έντιμη απάντηση σε μία γραμμή που να καλύπτει όλες αυτές τις περιπτώσεις.
Με βάση την εμπειρία μας, μπορούμε να πούμε ότι η κρυονική και η θρησκεία δεν είναι κατ’ ανάγκην ασύμβατες.
Άνθρωποι με καθολικό, ινδουιστικό, εβραϊκό και μουσουλμανικό υπόβαθρο έχουν ήδη κρυοσυντηρηθεί στην Ελβετία. Δεν αποκαλύπτουμε την ταυτότητα των ασθενών ούτε θεωρούμε ότι οι πεποιθήσεις τους συνιστούν έγκριση της μεθόδου. Η παρουσία τους δείχνει απλώς ότι άνθρωποι διαφορετικών πίστεων μπορούν να εξετάσουν την ίδια διαδικασία και να αποφασίσουν ότι ταιριάζει με τη δική τους κοσμοθεωρία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε θρησκευτική αρχή εγκρίνει την κρυονική. Σημαίνει ότι δεν μπορούμε να θεωρήσουμε δεδομένη μια σύγκρουση μόνο και μόνο από τη θρησκευτική ταυτότητα κάποιου.
Ξεκινώντας από την πραγματική διαδικασία
Στο Tomorrow.bio ξεκινάμε περιγράφοντας τη διαδικασία με ακρίβεια. Η κρυοσυντήρηση αρχίζει μετά την κήρυξη του νομικού θανάτου. Δεν πρόκειται για αναστολή των ζωτικών λειτουργιών ενός ζωντανού ασθενούς και, σήμερα, κανένας οργανισμός δεν μπορεί να επαναφέρει στη ζωή έναν κρυοσυντηρημένο άνθρωπο.
Στόχος της διαδικασίας είναι η ψύξη του ασθενούς, η υποστήριξη της κυκλοφορίας όπου αυτό είναι εφικτό, η χορήγηση κρυοπροστατευτικού διαλύματος και η διατήρηση του εγκεφάλου σε κρυογενική θερμοκρασία.
Η επιστημονική υπόθεση είναι ότι μπορεί να διατηρηθούν επαρκώς οι εγκεφαλικές δομές που σχετίζονται με τη μνήμη, την προσωπικότητα και την ταυτότητα, ώστε μια μελλοντική αποκατάσταση να είναι δυνατή. Αυτό είναι αβέβαιο. Η δήλωση ενημερωμένης συναίνεσης του Tomorrow.bio αναφέρει ότι η αναζωογόνηση ίσως να μη γίνει ποτέ δυνατή.
Αυτή η περιγραφή δεν διατυπώνει καμία επιστημονική θέση για την ψυχή, τη μετά θάνατον ζωή, τη θεία κρίση ή τη μετενσάρκωση.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι τα ερωτήματα αυτά παύουν να έχουν σημασία.
Μια θρησκεία μπορεί να ενδιαφέρεται βαθιά για το τι συμβαίνει στο σώμα μετά τον νομικό θάνατο. Μπορεί να απαιτεί ταφή, τελετουργικό πλύσιμο, συγκεκριμένες προσευχές, ελάχιστη σωματική παρέμβαση ή την παρουσία θρησκευτικής κοινότητας. Οι απαιτήσεις αυτές πρέπει να έχουν συζητηθεί πριν από ένα επείγον περιστατικό.
Η φράση «η κρυονική είναι απλώς ιατρική» δεν αρκεί ως απάντηση. Η διαδικασία εφαρμόζει ιατρικές τεχνικές μετά το σημείο στο οποίο ο νόμος και πολλές θρησκευτικές παραδόσεις θεωρούν έναν άνθρωπο νεκρό.
Ακριβώς σε αυτό το όριο ξεκινά το θρησκευτικό ερώτημα.
Ο νομικός θάνατος και ο θρησκευτικός θάνατος μπορεί επίσης να αντιμετωπίζονται διαφορετικά. Η έννομη τάξη χρειάζεται έναν πρακτικό κανόνα για το πότε παύει η αρμοδιότητα της ιατρικής και πότε αρχίζει η διαχείριση μετά τον θάνατο. Μια θρησκευτική παράδοση μπορεί να χρησιμοποιεί νευρολογικά, κυκλοφορικά ή άλλα κριτήρια, και η ηθική της ανάλυση δεν ακολουθεί απαραίτητα αυτόματα το νομικό πιστοποιητικό.
Αυτό έχει σημασία γιατί οι πρώτες διαδικασίες κρυοσυντήρησης είναι ευαίσθητες στον χρόνο. Κατά τον σχεδιασμό, πρέπει να εντοπίζονται θρησκευτικές πεποιθήσεις ή τελετουργικές απαιτήσεις που ενδέχεται να καθυστερήσουν την πρόσβαση στον ασθενή ή να έρχονται σε σύγκρουση με την αιμάτωση και τη μακροχρόνια αποθήκευση.
Η συζήτηση αυτή πρέπει να γίνεται πριν από ένα επείγον περιστατικό και όχι την ώρα της κρίσης, δίπλα στον ασθενή.
Διαφορετικές παραδόσεις θέτουν διαφορετικά ερωτήματα
Ο Χριστιανισμός αποτελεί χρήσιμο παράδειγμα, γιατί ακόμη και μια οικεία παράδοση δεν δίνει μία αυτόματη απάντηση.
Ορισμένοι χριστιανοί δεν βλέπουν σύγκρουση ανάμεσα στην πίστη και στις τεχνολογικές προσπάθειες διατήρησης της ζωής. Η ιατρική παρεμβαίνει ήδη σε διαδικασίες που κάποτε θεωρούνταν οριστικές. Η ανθρώπινη παρέμβαση δεν θεωρείται κατ’ ανάγκην ανταγωνιστική προς τη θεία βούληση.
Άλλοι δίνουν μεγαλύτερο βάρος στην ταφή, στη σωματική ανάσταση, στη διαχείριση των αγαθών της ζωής ή στον κίνδυνο να μετατραπεί μια αβέβαιη τεχνολογία σε υποκατάστατο της θρησκευτικής ελπίδας.
Η Κατήχηση της Καθολικής Εκκλησίας απαιτεί σεβασμό προς τα σώματα των νεκρών, επιτρέπει την αυτοψία για νομικούς ή επιστημονικούς σκοπούς και επιτρέπει την αποτέφρωση όταν αυτή δεν αρνείται τη σωματική ανάσταση.
Αυτές οι αρχές έχουν σημασία, αλλά δεν αποτελούν επίσημη καθολική απόφαση για τη σύγχρονη κρυονική. Ένας ιερέας ή θεολόγος θα πρέπει ακόμη να αξιολογήσει πώς εφαρμόζονται αυτές οι αρχές σε μια διαδικασία που περιλαμβάνει χειρουργική επέμβαση, αιμάτωση και επ’ αόριστον αποθήκευση.
Σε εβραϊκές και μουσουλμανικές κοινότητες μπορεί να δίνεται μεγάλη σημασία στην άμεση ταφή και στην προσεκτική μεταχείριση του σώματος. Η κρυοσυντήρηση μπορεί να συγκρούεται άμεσα με αυτές τις υποχρεώσεις, καθώς η πρόθεση είναι η συνεχής αποθήκευση και όχι η ταφή.
Ωστόσο, ούτε ο Ιουδαϊσμός ούτε το Ισλάμ έχουν μία ενιαία κεντρική θρησκευτική αρχή. Οι θρησκευτικές ερμηνείες και οι πρακτικές διαφέρουν μεταξύ ρευμάτων, σχολών, κοινοτήτων και χωρών.
Η ίδια επιφύλαξη ισχύει και αλλού. Ένας Βουδιστής μπορεί να δίνει έμφαση στην προσκόλληση, στην παροδικότητα ή στη συνέχεια της συνείδησης. Ένας Ινδουιστής μπορεί να εξετάζει την ψυχή, τη μετενσάρκωση, την αποτέφρωση και τα καθήκοντα προς το σώμα.
Αυτά είναι σημεία εκκίνησης για μια συζήτηση, όχι αποφάσεις για εκατομμύρια ανθρώπους.
Το Tomorrow.bio δεν θεωρεί ότι η θρησκευτική ταυτότητα ενός ανθρώπου αρκεί για να καθορίσει τις επιθυμίες του. Το να γνωρίζουμε ότι κάποιος είναι χριστιανός, μουσουλμάνος, Εβραίος, Ινδουιστής ή Βουδιστής δεν μας λέει τι πιστεύει προσωπικά ούτε ποιες πρακτικές θεωρεί απαραίτητες η οικογένειά του.
Υπάρχει και μια άλλη διάκριση που αξίζει να διατηρείται σαφής: η προσωπική πίστη και η θεσμική έγκριση δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Ένα άτομο μπορεί να αισθάνεται ότι η κρυονική ταιριάζει με τη θεολογία του, ενώ η κοινότητα, ο κληρικός ή η οικογένειά του την απορρίπτουν. Κάποιος άλλος μπορεί να μη συναντά καμία επίσημη αντίρρηση, αλλά να αισθάνεται ότι η επιλογή αυτή συγκρούεται με τον τρόπο με τον οποίο κατανοεί ο ίδιος τον θάνατο.
Κανένας από τους δύο δεν μπορεί να μεταθέσει πλήρως σε άλλον την τελική ηθική ευθύνη για την απόφαση. Η θρησκευτική αρχή μπορεί να είναι καθοριστική μέσα σε μια παράδοση, αλλά το άτομο πρέπει ακόμη να κατανοήσει σε τι συναινεί.
Εξερευνήστε αυτό το πρακτικό εργαλείο
Χρησιμοποιήστε το διαδραστικό εργαλείο για να εξερευνήσετε το ερώτημα αυτού του άρθρου.
Φόρτωση του διαδραστικού εργαλείου...
Πώς αντιμετωπίζουμε τους θρησκευτικούς προβληματισμούς
Όταν ένα μέλος εκφράζει θρησκευτικούς προβληματισμούς, ο δικός μας ρόλος είναι πρακτικός και ενημερωτικός.
Εξηγούμε την πραγματική αλληλουχία των γεγονότων, συμπεριλαμβανομένου του τι συμβαίνει μετά τον νομικό θάνατο, γιατί έχει σημασία η ταχεία σταθεροποίηση, τι περιλαμβάνει η αιμάτωση και γιατί ο ασθενής παραμένει σε μακροχρόνια κρυογενική αποθήκευση.
Μετά τον νομικό θάνατο, μπορεί να υποστηριχθεί προσωρινά η κυκλοφορία; Μπορεί να γίνει αγγειακή πρόσβαση και χειρουργική αιμάτωση; Μπορεί το σώμα να παραμείνει σε επ' αόριστον κρυογενική αποθήκευση αντί να ταφεί ή να αποτεφρωθεί;
Μπορούν να πραγματοποιηθούν νεκρώσιμες προσευχές, οικογενειακές τελετές και διαδικασίες πένθους χωρίς την ταφή ή την αποτέφρωση του σώματος;
Έπειτα έρχεται το ζήτημα της ταυτότητας.
Αν στο μέλλον ανακτούσε τις μνήμες και τα χαρακτηριστικά που συνδέονται με αυτόν τον εγκέφαλο ένα πρόσωπο, θα το θεωρούσε η θεολογία σας το ίδιο πρόσωπο με εσάς; Θα επέστρεφε η ψυχή, θα βρισκόταν αλλού ή μήπως η ίδια η έννοια της ψυχής καθιστά το ερώτημα άνευ νοήματος;
Ίσως να μην υπάρχει καθιερωμένη δογματική θέση για αυτό το σενάριο. Η παραδοχή «η παράδοσή μου δεν έχει διατυπώσει θέση» είναι πιο έντιμη από την προσπάθεια να αποδοθεί σε μια αρχαία διδασκαλία μια απάντηση για ένα σύγχρονο τεχνικό ζήτημα που δεν είχε ποτέ κληθεί να αντιμετωπίσει.
Μπορούμε να μιλήσουμε απευθείας με το μέλος, την οικογένεια και έναν θρησκευτικό σύμβουλο, αν το μέλος το επιθυμεί. Μπορούμε να εξηγήσουμε τη διαδικασία, αλλά δεν αποφασίζουμε τη θεολογία στη θέση τους.
Ορισμένες πρακτικές μπορούν να συνυπάρξουν με την κρυοσυντήρηση. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να είναι εφικτές οι προσευχές, η παρουσία θρησκευτικού συμβούλου, η παρουσία της οικογένειας πριν από τη διαδικασία και μια μεταγενέστερη μνημόσυνη τελετή.
Άλλες πρακτικές δημιουργούν άμεση σύγκρουση. Ένας ασθενής δεν μπορεί ταυτόχρονα να παραμένει σε μακροχρόνια κρυογενική αποθήκευση και να ταφεί ή να αποτεφρωθεί. Το τελετουργικό πλύσιμο, η προσκύνηση του νεκρού και τα αυστηρά χρονικά περιθώρια ταφής μπορούν επίσης να συγκρούονται με την επείγουσα σταθεροποίηση ή τη χειρουργική αιμάτωση.
Πρέπει να διατυπώνουμε αυτά τα όρια με σαφήνεια, αντί να υπονοούμε ότι κάθε παράδοση μπορεί να εξυπηρετηθεί χωρίς καμία αλλαγή.
Το οικονομικό κόστος μπορεί επίσης να επηρεάζει τη θρησκευτική και ηθική αξιολόγηση της απόφασης. Κάποιος μπορεί να αναρωτηθεί αν είναι υπεύθυνο να χρηματοδοτεί μια αβέβαιη πιθανότητα αποκατάστασης, όταν οι ίδιοι πόροι θα μπορούσαν να στηρίξουν την οικογένεια, φιλανθρωπικούς σκοπούς ή άλλα καθήκοντα.
Αυτό δεν είναι επιστημονική αντίρρηση. Πρόκειται για ζήτημα υπεύθυνης διαχείρισης πόρων και πρέπει να εξετάζεται με αυτούς τους όρους.
Είναι χρήσιμο να διακρίνουμε τις διαφωνίες γύρω από τα δεδομένα από τις διαφωνίες γύρω από τις αξίες. Το ζήτημα της προσωπικής ταυτότητας εξετάζεται στο άρθρο «μνήμη, ταυτότητα και εγκέφαλος». Τα ηθικά ερωτήματα εξετάζονται στο άρθρο μνήμη, ταυτότητα και εγκέφαλος. Τα ηθικά ερωτήματα εξετάζονται στο άρθρο είναι ηθική η κρυονική;
Η οικογένειά σας μπορεί ακόμη να διαφωνεί
Ένα προσωπικό θρησκευτικό συμπέρασμα δεν παραμένει προσωπικό όταν συμβεί ο θάνατος.
Τα μέλη της οικογένειας μπορεί να περιμένουν ταφή, αποτέφρωση ή μια οικεία κηδεία. Η ανακάλυψη μιας σύμβασης κρυονικής κατά τη διάρκεια του πένθους μπορεί να εντείνει την αίσθηση απώλειας, τόσο για το πρόσωπο όσο και για τις τελετουργίες που βοηθούν την οικογένεια να διαχειριστεί τον θάνατο.
Ορισμένες τελετουργίες μπορούν ακόμη να λάβουν χώρα χωρίς το σώμα. Άλλες όχι. Μια μνημόσυνη τελετή, προσευχές και το κοινό πένθος μπορούν να προσαρμοστούν, ενώ το πλύσιμο, η προσκύνηση του νεκρού, η ταφή ή η αποτέφρωση μπορούν να είναι κεντρικά στοιχεία και όχι προαιρετικά.
Όταν οι κηδειακές πρακτικές έχουν σημασία για ένα μέλος ή μια οικογένεια, ρωτάμε ποια στοιχεία είναι απαραίτητα. Μπορούμε τότε να εξηγήσουμε ποια στοιχεία μπορούν να συνυπάρξουν με τη διαδικασία και ποια όχι. Η λέξη «κηδεία» μπορεί να κρύβει πολύ διαφορετικές ανάγκες.
Ένας ενήλικας μπορεί, ωστόσο, να αποφασίσει ότι η ενημερωμένη προσωπική του επιθυμία πρέπει να υπερισχύσει.
Ο σεβασμός της αυτονομίας δεν σημαίνει ότι αγνοούμε τον αντίκτυπο της επιλογής στους άλλους.
Ενθαρρύνουμε τα μέλη να συζητούν αυτό το ζήτημα εγκαίρως. Η οικογένεια πρέπει να γνωρίζει ότι η κρυοσυντήρηση ξεκινά μετά τον νομικό θάνατο, ότι η αποκατάσταση δεν είναι εγγυημένη και ότι η συμφωνία αυτή αλλάζει τι μπορεί να συμβεί στο σώμα.
Αν ένας θρησκευτικός σύμβουλος έχει σημασία για την οικογένεια, ενθαρρύνουμε τη συμμετοχή του όσο υπάρχει ακόμη χρόνος για μια πραγματική συζήτηση.
Το Tomorrow.bio μπορεί να εξηγήσει τα χρονικά δεδομένα, τη χειρουργική επέμβαση, τη μεταφορά, την αποθήκευση και τις σχετικές αβεβαιότητες. Ο σύμβουλος μπορεί να εξηγήσει το δόγμα και την πράξη. Το μέλος αποφασίζει πώς συνδυάζονται αυτά τα γεγονότα.
Στη συνέχεια, φροντίστε η απόφαση να καταγραφεί σωστά. Τα σχετικά πρακτικά έγγραφα παρουσιάζονται στο άρθρο σημαντικά έγγραφα που πρέπει να φυλάσσετε, όμως κανένα έγγραφο δεν μπορεί να λύσει μια ουσιαστική σύγκρουση πεποιθήσεων.
Κάποιες φορές το συμπέρασμα θα είναι ναι. Κάποιες φορές θα είναι όχι. Κάποιες φορές θα παραμείνει δυσάρεστο.
Η εμπειρία μας δείχνει ότι η θρησκευτική πίστη και η κρυονική μπορούν να συνυπάρξουν.
Μπορούν να συνυπάρξουν όχι επειδή εξαφανίζονται τα δύσκολα ερωτήματα, αλλά επειδή οι άνθρωποι μπορούν να τα εξετάσουν με ειλικρίνεια και να καταλήξουν σε μια απόφαση που συνάδει με την πίστη τους.
Σύνοψη: Η κρυονική και η θρησκεία δεν αποκλείουν η μία την άλλη. Όταν του ζητηθεί, το Tomorrow.bio προσπαθεί να διευκολύνει έναν σύντομο θρησκευτικό αποχαιρετισμό, δίνοντας όμως προτεραιότητα στην ταχύτητα που απαιτεί η κρυοσυντήρηση αντί για την πλήρη τέλεση μιας τελετής.
Περαιτέρω ανάγνωση