Είναι η κρυοσυντήρηση η λιγότερο παράξενη επιλογή μετά τον θάνατο;

Η κρυοσυντήρηση φαίνεται παράξενη επειδή οι περισσότεροι από εμάς τη συναντάμε πρώτα ως εικόνα.

Ένα ανθρώπινο σώμα. Ένα ατσάλινο δοχείο. Υγρό άζωτο. Ένα μέλλον που κανείς δεν μπορεί να περιγράψει.

Αντίθετα, η ταφή και η καύση μάς είναι οικείες.

Έχουμε δει τις τελετές. Ξέρουμε τι ρούχα να φορέσουμε και τι λόγια λέγονται. Η οικειότητα μπορεί να κάνει ένα μη αναστρέψιμο αποτέλεσμα να φαίνεται φυσικό.

Αυτή η συναισθηματική διαφορά είναι πραγματική.

Δεν αποτελεί ακόμη επιχείρημα.

Τι προσπαθεί να πετύχει κάθε επιλογή

Η ταφή, η καύση και η κρυοσυντήρηση ομαδοποιούνται συχνά ως τρόποι διαχείρισης ενός σώματος μετά τον θάνατο.

Δεν έχουν όμως τον ίδιο στόχο.

Μια κηδεία μπορεί να βοηθήσει τους οικείους να πενθήσουν, να τιμήσουν τον νεκρό και να αποδεχθούν μια αλλαγή που η οικογένεια καλείται να διαχειριστεί.

Η ταφή και η καύση εντάσσονται σε καθιερωμένες νομικές, πολιτισμικές και θρησκευτικές πρακτικές. Μπορούν επίσης να εκφράζουν αξίες που δεν έχουν καμία σχέση με τη βιολογική διατήρηση.

Η κρυοσυντήρηση έχει έναν πιο συγκεκριμένο στόχο, που αφορά τη φυσική διατήρηση του οργανισμού.

Επιδιώκει να διατηρήσει επαρκή στοιχεία της εγκεφαλικής δομής μετά τον νομικό θάνατο, ώστε μελλοντικές τεχνολογίες να έχουν ενδεχομένως τη δυνατότητα αποκατάστασης.

Κανείς δεν μπορεί σήμερα να αναζωογονήσει έναν κρυοσυντηρημένο άνθρωπο. Δεν είναι σήμερα δυνατό να εκτιμηθούν αξιόπιστα ούτε η πιθανότητα επιτυχίας ούτε το σχετικό χρονοδιάγραμμα.

Αυτές οι επισημάνσεις δεν είναι δευτερεύουσες λεπτομέρειες. Καθορίζουν την επιλογή.

Η σύγκριση, λοιπόν, δεν γίνεται ανάμεσα σε μια αποδεδειγμένη ιατρική θεραπεία και μια κηδεία.

Αφορά τη σύγκριση μιας αβέβαιης προσπάθειας διατήρησης με επιλογές που δεν επιδιώκουν να διατηρήσουν την ίδια βιολογική πληροφορία.

Το τι θεωρείται «κανονικό» δείχνει μόνο τι επιλέγουν συνήθως οι άλλοι. Δεν σου λέει ποιο αποτέλεσμα εξυπηρετεί τον δικό σου στόχο.

Αν ο μόνος σου στόχος είναι μια οικεία κηδεία, η κρυοσυντήρηση δεν έχει νόημα.

Αν στόχος σου είναι να διατηρήσεις μια φυσική δυνατότητα μελλοντικής αποκατάστασης, η καύση δεν μπορεί να τον εξυπηρετήσει.

Αυτό δεν κάνει την καύση παράλογη. Σημαίνει απλώς ότι οι επιλογές δεν πρέπει να κρίνονται σαν να ήταν ανταγωνιστικές εκδοχές της ίδιας υπηρεσίας.

Αυτή η διάκριση φαίνεται πιο εύκολα σε άλλους τομείς της ζωής.

Ένα πυρίμαχο αρχείο και μια αναμνηστική τελετή μπορούν και τα δύο να έχουν σημασία. Το ένα προστατεύει πληροφορία. Το άλλο βοηθά τους ανθρώπους να αντιδράσουν σε μια απώλεια.

Η επιλογή του ενός δεν εκπληρώνει τον σκοπό του άλλου.

Το παράξενο δεν είναι χρήσιμο κριτήριο

Πολλές συνηθισμένες ιατρικές πράξεις θα φαίνονταν αποκρουστικές χωρίς την κουλτούρα που έχει χτιστεί γύρω τους.

Ένας χειρουργός ανοίγει ένα θώρακα και σταματά μια καρδιά. Δωρηθέντα όργανα μεταφέρονται από σώμα σε σώμα. Έμβρυα παραμένουν αποθηκευμένα σε υγρό άζωτο.

Δεν αποδεχόμαστε αυτές τις πρακτικές μόνο και μόνο επειδή μας είναι πλέον οικείες.

Τις δεχόμαστε όταν τα στοιχεία, η συναίνεση, η ρύθμιση και ο σκοπός τις δικαιολογούν.

Ισχύει όμως και το αντίθετο.

Μια νέα πρακτική δεν γίνεται λογική απλώς επειδή θυμίζει ιατρική ή χρησιμοποιεί επιστημονική γλώσσα.

Η κρυονική εξακολουθεί να έχει να απαντήσει σε δύσκολα ερωτήματα σχετικά με την ποιότητα της διατήρησης, τη θεσμική διάρκεια, το κόστος και την ενημερωμένη συναίνεση.

Ο χαρακτηρισμός της ως «λιγότερο παράξενης» δεν απαντά σε αυτά τα ερωτήματα.

Μπορεί μόνο να αποτρέψει μια εσφαλμένη συντόμευση στη σκέψη: την ιδέα ότι η πολιτισμική οικειότητα αποδεικνύει την τεχνική αξία μιας πρακτικής.

Πολλοί κατανοούν καλύτερα αυτό το επιχείρημα όταν θέσουν διαφορετικά το ερώτημα.

Αντί να ρωτήσεις «Θα ήθελα το σώμα μου να παραμείνει σε ένα δοχείο;», ρώτησε «Τι πρέπει να συμβεί στη φυσική δομή που στήριζε τις μνήμες και την προσωπικότητά μου;»

Η δεύτερη διατύπωση είναι λιγότερο φορτισμένη από την αρχική εικόνα. Είναι όμως πιο κοντά στο ουσιαστικό δίλημμα της απόφασης.

Ακόμη δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια ποιες φυσικές λεπτομέρειες θα απαιτούσε μια μελλοντική αποκατάσταση.

Η συναπτική οργάνωση είναι πιθανότατα σημαντική, αλλά η απαραίτητη πληροφορία ενδέχεται να είναι πολύ περισσότερη από ένα απλό «διάγραμμα καλωδίωσης» του εγκεφάλου.

Τα διαθέσιμα στοιχεία και οι αβεβαιότητες εξετάζονται στο άρθρο «Μνήμη, ταυτότητα και εγκέφαλος».

Αν διατηρηθεί επαρκής σχετική δομή, ενδέχεται στο μέλλον να καταστεί δυνατή κάποια μορφή αποκατάστασης. Αν αυτή η δομή καταστραφεί, καμία μελλοντική τεχνολογία δεν θα μπορεί να ανακτήσει πληροφορία που δεν υπάρχει πλέον.

Αυτή η ασυμμετρία βρίσκεται στον πυρήνα του επιχειρήματος υπέρ της διατήρησης της επιλογής.

Η κρυοσυντήρηση μπορεί να αποτύχει ακόμη και αν η διαδικασία εκτελεστεί τεχνικά σωστά. Η ταφή και η καύση δεν επιδιώκουν καθόλου αυτόν τον στόχο ανάκτησης.

Για όποιον θεωρεί σημαντική αυτή την πιθανότητα, πρόκειται για επιλογές με ουσιωδώς διαφορετικά αποτελέσματα.

Για όποιον δεν θεωρεί τη φυσική συνέχεια μορφή επιβίωσης, ίσως η διαφορά να μην είναι ουσιώδης.

Η επιστήμη δεν μπορεί να αποφασίσει για εσένα ποια αξιακή παραδοχή θα υιοθετήσεις.

Ούτε χρειάζεται η κρυοσυντήρηση να αντικαταστήσει το πένθος.

Μια οικογένεια μπορεί να οργανώσει μια τελετή, να μοιραστεί ιστορίες και να αναγνωρίσει τον νομικό θάνατο του ανθρώπου, ενώ η διαδικασία διατήρησης βρίσκεται σε εξέλιξη.

Η μορφή μπορεί να διαφέρει από μια κηδεία επικεντρωμένη στην ταφή ή την καύση, και αυτή η διαφορά μπορεί να έχει βαθιά σημασία.

Ωστόσο, το πένθος δεν προϋποθέτει κατ’ ανάγκην την καταστροφή του σώματος.

Οι συναισθηματικές ανάγκες της οικογένειας και ο στόχος της διατήρησης μπορούν να συνυπάρξουν, εφόσον οι προσδοκίες συζητηθούν εγκαίρως.

Παρόλα αυτά, η κατάσταση μπορεί να παραμείνει οδυνηρή για τις οικογένειες. Μια έγκαιρη συζήτηση δίνει στους οικείους χρόνο να κατανοήσουν τον σκοπό της επιλογής χωρίς να χρειαστεί να τον αντιμετωπίσουν σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης.

Η κρυοσυντήρηση έχει πραγματικό κόστος

Υπάρχει μια απλουστευτική εκδοχή του επιχειρήματος, σύμφωνα με την οποία η κρυονική δεν έχει κόστος, επειδή οι εναλλακτικές δεν προσφέρουν πιθανότητα αναβίωσης.

Αυτό είναι ανακριβές.

Η σχετική προετοιμασία έχει οικονομικό κόστος όσο είσαι εν ζωή. Απαιτεί έγγραφα, χρηματοδότηση και περιοδική συντήρηση.

Η οικογένειά σου μπορεί να βρει την επιλογή δύσκολη. Μια συμβατική τελετή ενδέχεται να χρειαστεί να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις μιας ιατρικής και διοικητικής διαδικασίας που πρέπει να γίνει σε σύντομο χρόνο.

Η προσπάθεια μπορεί επίσης να αποτύχει πριν καν φτάσει στην αποθήκευση.

Ένας αιφνίδιος θάνατος, η καθυστερημένη ανεύρεση του σώματος, μια νομική εμπλοκή, ένα σοβαρό τραύμα ή παρατεταμένη ισχαιμία σε θερμοκρασία σώματος μπορούν να περιορίσουν το τι είναι δυνατό να διατηρηθεί.

Αφού τοποθετηθεί σε μακροχρόνια φύλαξη, ο κρυοσυντηρούμενος εξαρτάται από οργανισμούς, ανθρώπους, αρχεία και οικονομικούς πόρους που πρέπει να παραμείνουν διαθέσιμοι για χρονικό διάστημα πολύ μεγαλύτερο από τον συνήθη επιχειρηματικό ορίζοντα.

Μια υποθετική αναβίωση θα μπορούσε να συνεπάγεται και σοβαρές προσωπικές απώλειες.

Ο άνθρωπος θα μπορούσε να ξυπνήσει σε μια κοινωνία που δεν επέλεξε, χωρίς τους ανθρώπους που περίμενε να βρει και με αβέβαιο νομικό ή οικονομικό καθεστώς.

Αυτά δεν σημαίνουν ότι η επιλογή στερείται αξίας.

Είναι λόγοι για να τη σταθμίσουμε με ειλικρίνεια.

Ορισμένοι μπορούν να χρηματοδοτήσουν τη διατήρηση μέσω ασφάλειας ζωής χωρίς να βλάψουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους.

Για άλλους, η ηλικία, η κατάσταση της υγείας ή το εισόδημα καθιστούν το ίδιο σχέδιο οικονομικά δυσβάστακτο. Μια απόφαση που υπονομεύει την παρούσα οικονομική ασφάλεια μιας οικογένειας μπορεί να μην δικαιολογείται από τη μελλοντική δυνατότητα που διατηρεί.

Τα προσωπικά και κοινωνικά διλήμματα εξετάζονται στα άρθρα «Είναι η κρυονική εγωιστική;» και «Τι γίνεται αν ξυπνήσω μόνος;»

Μια σοβαρή σύγκριση περιλαμβάνει όλα αυτά.

Δεν αντιπαραβάλλει μια εξιδανικευμένη εκδοχή της κρυονικής με μια καταστροφολογική περιγραφή της καύσης.

Ούτε αντιπαραβάλλει μια ήρεμη παραδοσιακή κηδεία με ένα σενάριο επιστημονικής φαντασίας.

Συγκρίνει πραγματικές ρυθμίσεις, πραγματικό κόστος και πραγματική αβεβαιότητα.

Μην κρίνετε την επιλογή με βάση το κοινωνικό μήνυμα που θεωρείτε ότι εκπέμπει

Η κρυονική μπορεί να γίνει μέρος μιας κοινωνικής ταυτότητας.

Οι υποστηρικτές μπορεί να θεωρούν την εγγραφή ένδειξη ορθολογισμού. Οι επικριτές μπορεί να θεωρούν την απόρριψή της ένδειξη ωριμότητας.

Και οι δύο αυτές αντιδράσεις δυσκολεύουν τη νηφάλια αξιολόγηση της επιλογής.

Ένας άνθρωπος μπορεί να κατανοεί την αβεβαιότητα και να αποφασίζει ότι αξίζει να πληρώσει για αυτή την επιλογή.

Ένας άλλος μπορεί να κατανοήσει τα ίδια δεδομένα και να προτιμήσει να ξοδέψει τα χρήματα αλλού.

Η διαφορά μπορεί να οφείλεται σε αξίες, οικογενειακές ευθύνες, αντιλήψεις για την προσωπική ταυτότητα ή διαφορετική ανοχή σε εξαιρετικά μεγάλη αβεβαιότητα.

Οι άνθρωποι που επιλέγουν την κρυοσυντήρηση δεν καταλήγουν όλοι σε αυτή την απόφαση για τους ίδιους λόγους.

Ορισμένοι θεωρούν σημαντικό το γεγονός ότι η πιθανότητα δεν είναι μηδενική. Άλλοι δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στην ποιότητα των διαδικασιών και στην αξιοπιστία των θεσμών.

Άλλοι αντιμετωπίζουν την κρυοσυντήρηση ως ένα εφεδρικό σχέδιο μέσα σε ένα ευρύτερο πλάνο που εστιάζει πρώτα στο να παραμείνουν υγιείς και ζωντανοί.

Το κοινό στοιχείο δεν είναι η προσήλωση σε μία ενιαία αντίληψη.

Είναι η απόφαση ότι, για αυτούς, η διατήρηση της επιλογής αξίζει το κόστος.

Το έγγραφο ενημερωμένης συναίνεσης του Tomorrow.bio αναφέρει ρητά ότι η προσπάθεια μπορεί να μη οδηγήσει ποτέ σε αναζωογόνηση.

Εδώ θα πρέπει να σταματήσει η συζήτηση για το αν η επιλογή είναι «παράξενη».

Η κρυοσυντήρηση είναι ασυνήθιστη. Είναι αβέβαιη. Απαιτεί θεσμούς ικανούς να διατηρήσουν τη λειτουργία τους για εξαιρετικά μεγάλο χρονικό διάστημα.

Αν όμως στόχος σου είναι να διατηρήσεις μια πιθανή δυνατότητα μελλοντικής αποκατάστασης, τότε η καταστροφή της σχετικής δομής μόνο και μόνο επειδή αποτελεί την καθιερωμένη πρακτική είναι, από αυτή τη σκοπιά, η πιο ασυνήθιστη επιλογή.

Περαιτέρω ανάγνωση

• Η αντίληψη της βιοστάσεως για τον θάνατο
• Γιατί η απόφαση παραμένει προσωπική
• Τα πιο ισχυρά επιχειρήματα κατά της κρυονικής